Scholen voor het Noorderland #03

Ontwerpopgave en materiaal

Wat is het eindbeeld voor de onderwijsvoorzieningen in Noord Nederland in 2040? En hoe ziet de weg daar naar toe eruit? Welke ruimtelijke, logistieke en fysieke ingrepen zijn zinvol en noodzakelijk om het basisschoolonderwijs – beginnend bij de huidige situatie en inspelend op de bevolkingsprognoses die er liggen – op de best mogelijke manier te organiseren?

Deze vraag speelt op macroniveau (het landschap, de infrastructuur en stedenbouwkundige opzet van gemeenten) en op micro niveau (de schoolgebouwen zelf).

Ontwerpopgave
Wat is het eindbeeld voor de onderwijsvoorzieningen in Noord Nederland in 2040? En hoe ziet de weg daar naar toe eruit? Welke ruimtelijke, logistieke en fysieke ingrepen zijn zinvol en noodzakelijk om het basisschoolonderwijs – beginnend bij de huidige situatie en inspelend op de bevolkingsprognoses die er liggen – op de best mogelijke manier te organiseren?

Deze vraag speelt op macroniveau (het landschap, de infrastructuur en stedenbouwkundige opzet van gemeenten) en op micro niveau (de schoolgebouwen zelf).

De ontwerpteams kunnen kiezen voor een thema dat zich in beide gemeenten manifesteert, of kunnen kiezen voor een specifiek vraagstuk in een van de twee gemeenten: Loppersum, gelegen in de open kleivlaktes van Noord Groningen, met compacte kleine dorpen op wierden òf Bellingwedde, gelegen op de overgang van klei, veen en zand in Oost Groningen, met verschillende type dorpen en mentaliteit in een even afwisselend landschap.

Aan de ontwerpteams wordt gevraagd na te denken over de grote schaal. Welke scholen zijn uit stedenbouwkundig oogpunt  belangrijk als knooppunten in het netwerk en welke kunnen beter gesloten worden? Hoe organiseer je vervoer van en naar school? 

Daarna kan het team inzoomen op een specifieke vraag: hoe moet een scholencluster eruit zien? Zijn er mogelijkheden bestaande gebouwen te herbestemmen? Zijn er andere concepten te bedenken die niet gerelateerd zijn aan een fysiek gebouw?


Uitgangspunt voor alle ontwerpen is de status quo in de gemeente waar ze voor hebben gekozen.

Lees op de volgende pagina’s de ‘concrete aanknopingspunten’ van Hanneke van Brakel, een overzicht van concrete vraagstukken die er liggen.

Daarnaast kunnen de teams ook zelf vragen formuleren waar zij in de inventarisatiefase tegenaan lopen.

Uitwerken in de praktijk
De teams worden gekoppeld aan de stakeholders uit de twee gemeenten. Iedere gemeente stelt een begeleidingsteam samen waar de schoolbesturen en ambtenaren in zitten. Deze begeleidingsteams dienen tijdens de terugkomdagen als klankbord. De overleg- en klankbord momenten zijn een belangrijk onderdeel van het ontwerplab. De begeleidingsteams beoordelen de concrete oplossingen op dorpsniveau.

Daarnaast reageren experts tijdens de slotmanifestatie op de plannen. Zij worden gevraagd om de oplossingen die ook elders kunnen worden toegepast te analyseren en te bespreken. In samenwerking met SSNN wordt in het najaar van 2012 toegewerkt naar een publicatie.

Gezien de gemeenten ook daadwerkelijk op zoek zijn naar ideeën voor de concrete invulling van deze ontwerpopgave, worden de teams uitgenodigd de plannen tot op gebouwniveau uit te werken. Gedurende het traject worden dan ook dialoogmomenten gecreëerd met bewoners, schoolbesturen en gemeenten. Deze overleg momenten zijn een belangrijk onderdeel van het ontwerplab. Spelregels voor de overlegmomenten worden nog gecommuniceerd.

Op de slotmanifestatie presenteren de teams hun ontwerpen en strategieën en zal het expertteam maar ook de schoolbesturen, gemeenten en ouders reageren op de plannen. I.s.m. SSNN wordt in het najaar van 2012 toe gewerkt naar een publicatie.

Materiaal
De Stichting Scholenbouwmeester Noord Nederland heeft sinds 2009 uitvoerig onderzoek gedaan naar de stand van zaken wat betreft onderhuisvesting in het Noorden. Download hier het rapport 'Een nieuw voor grid voor het oude land' voor een inleiding op de werkzaamheden van de stichting.

Een onderdeel van het onderzoek zijn gebiedsstudies en gebouwonderzoeken, onder andere van de gemeente Loppersum en Bellingwedde. Ook heeft de SSNN een aanzet gegeven tot scenario’s die richting geven aan de probleemruimte. Al het materiaal is te vinden op de website www.scholenbouwmeester.nl onder ‘onderzoeksrapportage ‘vlak ons niet uit!’ (2011)’. Om wegwijs te worden in de bronnen staan hieronder alvast enkele feiten, tips en weetjes op een rijtje over de gemeenten.

Presentaties gehouden tijdens de aftrapbijeenkomst op 17 februari:

Loppersum
Feiten
10.500 inwoners
16 dorpen
10 basisscholen, waarvan 1 onlangs gesloten
10-15 % verwachte bevolkingsdaling tot 2040
20% verwachte daling aantal leerlingen per school tot 2020, 50% tot 2030

Tips

Download gebouwonderzoeken van de scholen:

Weetjes

  • De gemeente heeft in het verleden plannen geformuleerd om voorzieningen in enkele  ‘centrumdorpen’ te concentreren
  • De gemeente heeft zelf scenario’s ontwikkeld waar de schoolvoorzieningen geconcentreerd zouden kunnen worden.
  • Herbestemming van oude schoolpanden staat op de agenda.


Bellingwedde
Facts
9.153 inwoners
7 dorpen
10 basisscholen
tot 40 % verwachte bevolkingsdaling tot 2040
leerlingenaantallen lopen naar verwachting terug van 684 (2012) naar 484 (2025)
 
Tips   

Download gebouwonderzoeken van de scholen:

Weetjes

  • De gemeente heeft in samenspraak met schoolbesturen en dorpsraden aangegeven de scholen in 3 clusters te willen organiseren.
  • De dorpen in Bellingwedde zijn totaal verschillend gezien de drie landschaps- en bodemtypen.
  • Niet alle dorpen kennen bevolkingskrimp, maar alle dorpen hebben te maken met ‘ontgroening’ (minder kinderen, meer oude mensen).

Inloggen

Log in met uw BNA-lidnummer  en wachtwoord.

Advertentie